MOVOCON પરિષદમાં NSITના પ્રિન્સિપલ પ્રોફ. સૈલેશ અય્યરે રજૂ કર્યો એઆઈ આધારિત રોડ સેફ્ટી મોડલ
અમદાવાદ | અમદાવાદ મેનેજમેન્ટ એસોસિયેશનના તત્વાવધાન હેઠળ ટ્રાફિક અને રોડ સેફ્ટી વિષય પર પ્રતિષ્ઠિત MOVOCON પરિષદનું આયોજન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયું. કાર્યક્રમમાં નરનારાયણ શાસ્ત્રી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેકનોલોજીનું પ્રતિનિધિત્વ કરતાં સંસ્થાના પ્રિન્સિપલ તથા પ્રખ્યાત શિક્ષણવિદ્ પ્રોફેસર સૈલેશ અય્યરે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI)ની ભૂમિકા પર અસરકારક પ્રસ્તુતિ આપી. તેમની પ્રસ્તુતિમાં દર્શાવાયું કે કેવી રીતે આધુનિક એઆઈ ટેકનોલોજીઓ માર્ગ અકસ્માતો ઘટાડવા અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપનને વધુ સક્ષમ બનાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે।
એઆઈ આધારિત વૈશ્વિક કેસ સ્ટડીઝની રજૂઆત તેમના વ્યાખ્યાન “વૈશ્વિક રોડ સેફ્ટીમાં એઆઈ – કેસ સ્ટડીઝ અને ભવિષ્યની સંશોધન પ્રવૃત્તિઓ” અંતર્ગત પ્રોફ. અય્યરે વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય અને રાષ્ટ્રીય ઉદાહરણોને વિગતે સમજાવ્યાં। તેમણે જણાવ્યું કે BOSCHએ ભારતની વિવિધ રાજ્ય સરકારો સાથે મળીને અકસ્માત પછીના (post-crash) ડેટાનો એઆઈ દ્વારા વિશ્લેષણ કર્યો, જેના કારણે અકસ્માતોના મૂળ કારણોની ઓળખ થઈ અને રોડ ડિઝાઇનમાં સુધારા—જેમ કે રંબલ સ્ટ્રિપ્સ અને રચનાત્મક ફેરફારો—કરવામાં આવ્યા।
ચીનના હાંગઝોઉ શહેરમાં Alibabaના City Brain પ્લેટફોર્મનું ઉદાહરણ આપતાં તેમણે સમજાવ્યું કે એઆઈ આધારિત ટ્રાફિક સિગ્નલ ઑપ્ટિમાઇઝેશન અને મોનિટરિંગ સિસ્ટમથી ટ્રાફિક જામમાં ઘટાડો થયો અને આપાતકાલીન પ્રતિસાદ સમયમાં સુધારો આવ્યો। તેમણે Tesla Autopilotનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે આ સિસ્ટમ લેન કીપિંગ, એડેપ્ટિવ ક્રૂઝ કન્ટ્રોલ અને ટક્કરથી બચાવ જેવી સુવિધાઓ દ્વારા ડ્રાઇવરને સહાય કરે છે।
આ ઉપરાંત, Highways England દ્વારા એઆઈ આધારિત સીસીટીવી અને સેન્સર ડેટાના ઉપયોગથી હાઇવે પર સંભવિત અકસ્માતોની પૂર્વ ઓળખ કરી તેમને અટકાવવાની પ્રક્રિયા પણ તેમણે વિગતે સમજાવી। આ તમામ ઉદાહરણો દ્વારા પ્રોફ. અય્યરે સ્પષ્ટ કર્યું કે એઆઈ માત્ર સિદ્ધાંતાત્મક વિચાર નથી, પરંતુ વાસ્તવિક જીવનમાં અસરકારક રીતે જીવ બચાવવાનું કાર્ય કરી રહ્યું છે।
ભારતમાં રોડ અકસ્માતના આંકડાઓનું વિશ્લેષણ પ્રસ્તુતિ દરમિયાન તેમણે ભારતના રાજ્યવાર રોડ અકસ્માતના આંકડાઓ રજૂ કરીને જણાવ્યું કે દેશમાં દર વર્ષે બે લાખથી વધુ લોકો રોડ અકસ્માતોમાં મૃત્યુ પામે છે। તેમણે અકસ્માતોના મુખ્ય કારણોને ત્રણ વિભાગોમાં વહેંચીને સમજાવ્યાં—માનવ અને વર્તણૂકીય કારણો હેઠળ ઓવરસ્પીડિંગ, નશામાં ડ્રાઇવિંગ, ધ્યાન ભટકવું અને ડ્રાઇવરની થાક; ઢાંંચાકીય સમસ્યાઓ હેઠળ ખરાબ રોડ ડિઝાઇન અને ક્ષતિગ્રસ્ત રસ્તાઓ; તેમજ વાહન અને સિસ્ટમિક કારણોમાં ખરાબ જાળવણી અને નિયમોના નબળા અમલનો સમાવેશ થાય છે। આ પડકારોને એઆઈ આધારિત ઉકેલો સાથે જોડતાં તેમણે જણાવ્યું કે ડેટા આધારિત નિર્ણય પ્રણાલીઓ આ સમસ્યાઓ ઘટાડવામાં સહાયક બની શકે છે।
એઆઈ કેવી રીતે જીવ બચાવે છે આ વિષય પર વિગતે સમજાવતા પ્રોફ. અય્યરે કહ્યું કે એઆઈ અનેક રીતે રોડ સેફ્ટીને મજબૂત બનાવે છે—જેમ કે રિયલ-ટાઇમ ટ્રાફિક મોનિટરિંગ, ડ્રાઇવર વર્તણૂક વિશ્લેષણ, ટ્રાફિક સિગ્નલ ઑપ્ટિમાઇઝેશન, અકસ્માતની પૂર્વાનુમાનિત વિશ્લેષણ, સ્વચાલિત આપાતકાલીન સુવિધાઓ અને સ્માર્ટ ઘટના ઓળખ પ્રણાલીઓ। તેમણે જણાવ્યું કે સંકલિત એઆઈ પ્રણાલી અકસ્માત પછી પ્રતિસાદ આપવાને બદલે પહેલેથી જ તેમને રોકવાની ક્ષમતા ધરાવે છે।
ભવિષ્યની સંશોધન પ્રવૃત્તિઓ વ્યાખ્યાનના અંતિમ તબક્કામાં તેમણે ભવિષ્યની સંશોધન દિશાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો, જેમાં તમામ વાહનો માટે ઉન્નત ઑબ્જેક્ટ ડિટેક્શન અને સ્વચાલન, સ્વચાલિત ટ્રોમા મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ, વાહનોમાં માનવ પ્રવૃત્તિ ઓળખ, અકસ્માત-પ્રવણ વિસ્તારોનું વિશેષ વર્ગીકરણ તથા મહત્વપૂર્ણ રાજમાર્ગો પર મજબૂત અકસ્માત વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીઓનો સમાવેશ થાય છે। MOVOCON પરિષદમાં પ્રોફ. સૈલેશ અય્યરની પ્રસ્તુતિ અત્યંત પ્રશંસનીય રહી. તેમના જ્ઞાન, સંશોધન દૃષ્ટિકોણ અને વ્યવહારુ ઉદાહરણો દ્વારા તેમણે સાબિત કર્યું કે એઆઈ આધારિત ઉકેલો ભારત સહિત વિશ્વભરમાં રોડ સેફ્ટીના ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવી શકે છે. તેમની ભાગીદારીએ સંસ્થાની શૈક્ષણિક ઉત્તમતા અને નવીનતા પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને ફરી એકવાર સ્થાપિત કરી છે।
